Waarom perslucht
In een luchtgereedschap zit geen elektromotor en geen accu, maar een kleine luchtmotor of zuiger. Daardoor is het licht en klein voor de kracht die het geeft, en er gaat weinig aan stuk. Het kan de hele dag draaien zonder heet te worden, en een slagmoersleutel of bikhamer die op de vloer valt, overleeft dat meestal. Daarom hangt in bijna elke garage en werkplaats een slang aan de wand.
De keerzijde is dat het niets doet zonder compressor. Daar komt een slang bij, koppelingen en vaak een drukregelaar, een vochtafscheider en een olievernevelaar. Wie die al heeft, kan voor weinig extra een hele rij gereedschap aan de lucht hangen. Wie nog moet beginnen, koopt eigenlijk een systeem.
De soorten op een rij
Luchtgereedschap valt in een paar groepen. Per soort leggen we op een eigen pagina uit waar je op let.
- Losdraaien en vastzetten: de slagmoersleutel voor wielmoeren en vaste bouten, de luchtratel voor snel draaien op krappe plekken.
- Schuren, slijpen en polijsten: de schuurmachine, de bandschuurmachine voor smalle plekken en lasnaden, de haakse slijper en de polijstmachine.
- Boren: de boormachine, op perslucht licht in de hand.
- Bevestigen: de tacker voor nieten en dunne spijkers, het spijkerpistool voor zwaarder timmerwerk en de popnageltang voor plaatwerk.
- Bikken, hakken en zagen: de naaldbikhamer tegen roest en lasslak, de beitelhamer met losse beitels en de carrosseriezaag voor dunne plaat.
- Spuiten en blazen: de verfspuit, de kitspuit, de vetspuit en het blaaspistool, soms met een opzetstuk om mee te zuigen.
Tussen compressor en gereedschap ligt de luchtslang. Die bepaalt mee hoeveel lucht er aankomt, dus kies hem bij het gereedschap dat er het meeste vraagt.
Wat je compressor moet kunnen
Het belangrijkste onderscheid is of gereedschap kort of lang achter elkaar lucht vraagt. Een slagmoersleutel, een tacker of een blaaspistool gebruik je in korte stoten. Tussendoor vult de compressor de tank weer bij. Daarvoor is een kleine compressor vaak genoeg. Een schuurmachine, slijper, naaldbikhamer of verfspuit draait minutenlang achter elkaar. Dan moet de compressor bijhouden wat het gereedschap verbruikt, anders zakt de druk weg.
In de specificaties van elk luchtgereedschap staan de werkdruk en het luchtverbruik in liters per minuut. Vergelijk dat met de werkelijke luchtopbrengst van je compressor, niet met de aanzuigcapaciteit die vaak groter op de doos staat. Hoe je een compressor kiest, staat op onze pagina over compressors.
Lucht schoon, droog en geolied
Perslucht bevat vocht en soms vuil uit de tank. Een vochtafscheider haalt het water eruit voordat het in je gereedschap komt. De meeste luchtmotoren willen olie: een paar druppels in de luchtinlaat voor gebruik, of een olievernevelaar in de leiding die dat vanzelf doet. Een uitzondering is de verfspuit. Olie in de lucht geeft vlekken in de lak, dus die zet je op een eigen aansluiting zonder olievernevelaar.
Gebruik bij slaggereedschap krachtdoppen. Die zijn gemaakt voor de klappen van een slagmoersleutel. Gewone verchroomde doppen kunnen daardoor barsten, waarschuwt een gereedschapsfabrikant.
Lucht of accu
Accugereedschap is de afgelopen jaren veel sterker geworden. Het voordeel is duidelijk: geen slang, geen compressor, en je neemt het mee naar de oprit of de klant. Luchtgereedschap blijft lichter in de hand, heeft geen accu die leeg raakt en kan de hele dag door. In een vaste werkplaats met een compressor wint lucht vaak. Wie onderweg werkt of geen compressor wil, kiest voor accu.
Veilig werken met luchtgereedschap
Blazen met perslucht lijkt onschuldig, maar een spat vuil, olie of slijpsel in je oog is snel gebeurd. Een artikel uit Tuin en Park Techniek over schoonblazen raadt een veiligheidsbril aan en wijst op het lawaai: bij schoonblazen met perslucht is al meer dan 100 dB(A) gemeten. Blaas bij voorkeur buiten, want binnen blijft fijn stof lang in de lucht hangen.
Veel luchtgereedschap maakt flink lawaai. Volgens het Arboportaal moet een werkgever vanaf 80 dB(A) gehoorbescherming aanbieden, en boven 85 dB(A) is dragen verplicht. Schuren, slijpen, bikken en tackeren geven ook trillingen. Het Dossier Trillingen van Arbokennisnet waarschuwt dat langdurig werken met trillend handgereedschap kan leiden tot tintelingen en witte vingers. Wissel het werk af, neem pauzes en houd je handen warm.
Veelgestelde vragen
Past luchtgereedschap van elk merk?
Ja, zolang de nippel op het gereedschap past op de koppeling van je slang. Zet al je gereedschap op hetzelfde koppelingsprofiel; de schroefdraad op het gereedschap is vaak 1/4 inch.
Is een luchtgereedschapset een goede start?
Voor wie nog niets heeft, vaak wel. Kijk wel of je de onderdelen echt gaat gebruiken, en of er een doppenset en een olievernevelaar bij zitten. Een set met gereedschap dat je compressor niet bijhoudt, blijft in de koffer liggen.
Hoe lang gaat luchtgereedschap mee?
Met olie, droge lucht en af en toe een schoonmaakbeurt gaat het jaren mee. De meeste slijtage komt door water en vuil in de leiding.





