Wat een steeksleutel doet
Een steeksleutel heeft een open bek die je van opzij over de moer schuift. Daardoor werkt hij ook waar je niet van boven bij de bout kunt, zoals bij een moer op een leiding of een bout achter een beugel. Dat is het grote verschil met een dop: die moet je over de bout heen kunnen schuiven.
De bek staat bij de meeste steeksleutels een beetje schuin op de steel. Draai je de sleutel om, dan kun je in een krappe ruimte toch steeds een stukje verder draaien. Je zet de sleutel op, draait, haalt hem eraf, keert hem om en zet hem weer op.
Steek, ring of combinatie
Je ziet drie vormen. Een dubbele steeksleutel heeft aan beide kanten een open bek, in twee verschillende maten. Een ringsleutel heeft aan beide kanten een gesloten ring; daarover gaat de pagina over de ringsleutel. Een combinatiesleutel, ook wel ringsteeksleutel, heeft aan de ene kant een ring en aan de andere kant een open bek in dezelfde maat.
De ring pakt de moer rondom en geeft de meeste grip. Daarmee breek je een vaste bout los. De open bek gebruik je daarna om de bout snel verder te draaien. Daarom is een set combinatiesleutels voor de meeste mensen de beste eerste keus. Met een ringsteeksleutel met ratel in de ring hoef je de sleutel niet steeds te verzetten. Wat daarbij komt kijken, lees je op de pagina over de ratelsleutel.
Maten en vormen
Steeksleutels zijn er in metrische maten en in inch-maten. Aan Europese en Aziatische auto’s en machines zitten metrische bouten. Inch heb je alleen nodig voor Amerikaanse of oude Engelse auto’s en machines. Kijk of de set de maten heeft die je het meest draait, en of er geen gaten in zitten. Sets slaan soms een maat over.
Daarnaast zijn er sleutels voor één soort klus. Een extra platte steeksleutel is dunner dan een gewone. Daarmee hou je een dunne contramoer tegen, of kom je in een smalle spleet. Een halve maan of startersleutel is gebogen, zodat je om een obstakel heen een bout bereikt, zoals aan de onderkant van een startmotor. Voor de moeren op remleidingen bestaat een leidingsleutel: een ring met een smalle opening, die de zachte moer rondom pakt maar toch over de leiding past.
Hangen je sleutels aan een gereedschapsbord, dan houdt een steeksleutelhouder ze op volgorde. Je ziet dan meteen welke maat er weg is.
Wat je inlevert met een open bek
Een open bek pakt de moer maar op twee vlakken. Bij een vaste of roestige bout kan hij openbuigen of over de hoeken wegglijden. Dan draai je de hoeken rond, en daarna krijgt ook een ring of dop er minder grip op. Begin bij een vaste bout dus met de ring, of met een dop op een ratel of wringijzer. Een overzicht van doppen en aandrijfmaten vind je bij de doppenset.
Een steeksleutel is ook trager dan een ratel. Je moet hem steeds verzetten. Voor een moer op een lang draadeind of in een krappe hoek is dat geen bezwaar. Voor veel bouten op een open plek wel.
Daar staat tegenover dat een steeksleutel plat is en weinig ruimte nodig heeft. Er zit geen mechaniek in dat kan slijten. Een goede set gaat vele jaren mee.
Voor wie welke set past
Klus je thuis aan fiets, auto of tuinmachines, dan zouden wij beginnen met een set combinatiesleutels in metrische maten. Die gebruik je naast een doppenset voor de bouten waar een dop niet bij kan. Werk je veel aan remleidingen, neem dan een paar leidingsleutels erbij.
In een werkplaats heb je naast de combinatiesleutels vaak een set met ratel, een paar extra platte sleutels en een halve maan. Voor vastgeroeste bouten ligt er een wringijzer met doppen naast, zodat je de steeksleutel niet hoeft te verlengen.
Veelgestelde vragen
Mag een steeksleutel verlengd worden?
Liever niet. De bek buigt open of breekt, en de sleutel schiet van de moer. Pak voor een vaste bout een dop op een wringijzer.
Ringsleutel of dop: wat is het verschil?
Allebei pakken ze de moer rondom. Een ringsleutel is plat en past waar een dop met ratel te hoog is. Een dop draai je met een ratel sneller.
Waarom staat de ring vaak schuin?
Zo blijven je knokkels vrij van het werk en kom je over een rand heen bij de moer. Bij sommige sleutels staat de ring recht, voor als je vlak langs een oppervlak moet.



