Eerst de multimeter
De meeste elektrische storingen zijn simpel als je ze eenmaal gevonden hebt: een zekering, een roestig massapunt, een stekker met groene contacten, een draad die in de deur is doorgeschuurd. Het zoeken is het werk. Daarvoor heb je gereedschap nodig dat laat zien of er spanning op een draad staat, of de massa goed is en of een circuit ergens onderbroken is.
Het gereedschap waar je mee begint, is een multimeter. Die meet spanning, stroom en weerstand, en geeft daar een getal bij. Daarmee zie je of de accu vol is, of een sensor de goede weerstand heeft en of er stroom wegloopt als de auto stilstaat. Thuis meet je er een batterij, een snoer of een stopcontact mee. Een circuittester, een stroomtang en een accutester doen elk één ding sneller, maar de multimeter is het gereedschap dat alles een beetje kan.
Waar je op let bij een multimeter
Kijk eerst of hij het bereik zelf kiest. Bij automatische bereikkeuze zet je de knop op volt of ohm en de meter zoekt de juiste schaal. Bij een meter met handmatige keuze stel je zelf in of je millivolts of honderden volts verwacht. Dat werkt ook, maar voor wie af en toe meet is automatisch prettiger. Er zijn nog analoge meters met een naald. Die lees je minder precies af, maar je ziet een schommelende waarde wel beter bewegen.
Dan de functies. Spanning, stroom en weerstand heeft elke multimeter. Een doorgangstest met pieptoon is handig: je hoort of een draad heel is zonder naar het scherm te kijken. Een hold-knop zet de waarde vast, zodat je hem afleest als je de meetpennen weghaalt uit een krappe hoek. Verlichting op het scherm helpt onder een dashboard. Sommige meters meten ook temperatuur, frequentie of capaciteit; dat heb je voor de auto zelden nodig.
Let bij stroom meten op het bereik. Bij een gewone multimeter is dat meestal 10 ampère, en daarvoor zet je de rode meetpen in een aparte bus. Dat is genoeg voor een stroomlek, maar niet voor een startmotor. Vergeet je de pen terug te zetten en meet je daarna spanning, dan sla je de zekering in de meter door.
Meet je ook aan het lichtnet, kijk dan naar de meetcategorie. Die staat als CAT II, III of IV op de meter, met een spanning erbij. Voor het stopcontact en apparaten met een stekker is CAT II bedoeld; voor de groepenkast en de vaste installatie heb je CAT III nodig. CAT IV is voor de aansluiting van het net, vóór de hoofdschakelaar. De meetpennen moeten dezelfde categorie hebben als de meter.
Stroomtang, accutester en circuittester
Een stroomtang is een meter met een bek die je om een kabel klemt. Je meet de stroom zonder de draad los te maken, en je meet ook de grote stromen waar een gewone multimeter niet aan mag komen. Veel stroomtangen zijn tegelijk een multimeter, met meetpennen erbij. Voor de auto moet hij gelijkstroom (DC) kunnen meten; een eenvoudige tang meet soms alleen wisselstroom. Om de kabel heen klemmen gaat om één draad: klem je het hele snoer met plus en min, dan heffen ze elkaar op en lees je nul.
Een accutester zegt meer over de accu dan de spanning alleen. Een accu die 12,6 volt aangeeft, kan toch inzakken zodra de startmotor trekt. De tester belast de accu of meet hoe goed hij stroom kan leveren, en vergelijkt dat met wat op de accu staat. Twijfel je elke winter of de auto start, dan heb je daar meer aan dan aan een multimeter.
Een circuittester is een stevige pen met een lange kabel en een klem. Je zet de klem op de accu en prikt met de punt op een draad of stekker. De tester laat zien of daar plus of min staat. Veel circuittesters kunnen ook zelf stroom geven, zodat je een lamp of ventilator laat draaien zonder losse draad. Doe dat alleen bij onderdelen die direct stroom krijgen, nooit op een draad naar een regeleenheid of sensor. Kijk bij welk spanningsbereik de tester werkt: 12 volt voor een personenauto, 24 volt voor een vrachtwagen.
Bij lastige stekkers helpt een set testsnoeren met naaldsondes en krokodillenklemmen; die zijn voor bij een multimeter, de meter zit er niet bij. Een relaistester zegt of een relais schakelt, zodat je niet op de gok een nieuwe koopt.
Kijken waar je niet bij kunt
Een inspectiecamera, ook wel endoscoop, is een camera aan een dunne buigzame kabel met een schermpje. Je steekt hem door een bougiegat, achter een bumper of in een holle dorpel. Kijk naar de dikte van de kop, de lengte van de kabel en of er licht bij de lens zit. Een warmtebeeldcamera laat zien waar iets warm wordt: een rem die aanloopt, een lager, een overbelaste aansluiting. Voor het kleine werk zijn er loepen, een loepbril en een telescopische spiegel met lampje.
Voor wie wat past
Sleutel je af en toe aan je auto en meet je thuis weleens een batterij of snoer, dan is een digitale multimeter met automatische bereikkeuze de eerste koop. Komt de auto in de winter slecht op gang, zet er een accutester naast. Zoek je vaak storingen aan 12 volt, dan werk je met een circuittester sneller dan met meetpennen.
In een werkplaats komt er een stroomtang bij, en een inspectiecamera verdient zich daar terug omdat je minder hoeft te demonteren. Werk je aan installaties in huis, kies dan een meter met de meetcategorie die bij die plek hoort. Meer gereedschap voor onder de motorkap staat bij autogereedschap, en een looplamp hoort bij elk zoekwerk.
Niet meten aan de airbag
Er is één plek waar je met dit gereedschap niets te zoeken hebt: de bedrading van de airbags en gordelspanners, het SRS-systeem. Autofabrikanten waarschuwen in hun werkplaatshandboek om daar geen multimeter of ander algemeen testgereedschap op te gebruiken, omdat de stroom van zo’n apparaat een airbag kan laten afgaan. Een storing in dat systeem zoek je met de diagnoseapparatuur en de werkwijze uit het werkplaatshandboek van je auto.
Veelgestelde vragen
Hoe vind ik een stroomlek bij een lege accu?
Zet de multimeter in de stroomstand tussen de min-pool en de losgehaalde kabel. Laat de auto eerst een tijd dicht en in rust staan, want veel auto’s trekken na het afsluiten nog even stroom. Start niet en zet geen verbruikers aan terwijl de meter ertussen zit. Trek dan één voor één zekeringen tot de stroom wegvalt.
Kan een circuittester aan het stopcontact?
Nee. Een circuittester voor de auto is gemaakt voor de lage spanning van een voertuig. Aan het lichtnet meet je met een multimeter of spanningzoeker die daarvoor gemaakt is.
Wat is een stekker-uittrekset?
Een set dunne haakjes en pennen waarmee je stekkers en klemmen losmaakt zonder de lipjes af te breken. Handig bij sensoren, de radio en de trekhaakmodule.




















