Wat een vetspuit doet
Elk scharnier, kogelgewricht of lager met een smeernippel wil af en toe nieuw vet. Het oude vet wordt daarbij naar buiten geduwd, en vuil en water gaan mee. Doe je dat niet, dan droogt het lager uit en loopt het vast. Met een vetspuit pers je het vet via de nippel naar binnen.
Een vetspuit bestaat uit een koker met vet, een pomp en een nozzle, ook wel de kop of het mondstuk. De nozzle klik je op de smeernippel. Met de hendel bouw je druk op, en het vet gaat de nippel in. Het verschil tussen een prettige en een lastige vetspuit zit vooral in hoe hij in je hand ligt en hoe goed de nozzle blijft zitten.
Pistoolgreep, schaarmodel of mini
De vetspuit met pistoolgreep bedien je met één hand. Je knijpt de hendel in, net als bij een kitpistool. Je andere hand houdt de slang of de nozzle op de nippel. Dat is bij de meeste klussen het handigst, zeker als de nippel op een lastige plek zit.
De schaarvetspuit heeft een lange hendel die je met twee handen bedient. Daardoor zet je meer kracht en bouw je meer druk op. Dat helpt bij een nippel die vastzit met oud, hard vet. Je hebt dan wel geen hand meer vrij om de nozzle vast te houden. Daarom is een nozzle die zichzelf vastklemt op de nippel bij een schaarmodel extra fijn.
De mini-vetspuit is klein genoeg voor een gereedschapskist of een fietstas. Hij heeft minder vet aan boord en geeft minder per slag. Voor een paar nippels op een fiets, scooter of klein apparaat is dat juist prettig: je doseert precies.
Nozzle en slang
De nozzle is het belangrijkste onderdeel. Een goede nozzle klikt stevig op de nippel en blijft zitten terwijl je pompt. Een slechte schiet eraf, en dan zit het vet overal behalve in het lager. Er zijn nozzles met een klein schoentje of klemmetje dat ze op de nippel fixeert. Bij nippels die je niet goed kunt zien, is dat een uitkomst.
Een vetspuit heeft een flexibele slang, een stijve buis, of allebei. Een slang komt om hoeken en achter onderdelen. Een stijve buis geeft meer gevoel en is handig als de nippel recht voor je zit. Veel vetspuiten hebben schroefdraad aan de kop, zodat je kunt wisselen.
Heb je een machine met een nippel die echt niet te bereiken is, zoek dan een puntstuk of een haakse nozzle. Die schroef je op de slang.
Vullen: koker of los vet
Een vetspuit vul je op twee manieren. De makkelijkste is een vetpatroon: een koker vet die je in zijn geheel in de spuit schuift. Dop eraf, patroon erin, kop erop. Je handen blijven schoon en er komt geen vuil in het vet. De gangbare maat is 400 gram, maar controleer welke patroon in je spuit past.
De andere manier is los vet uit een pot of emmer. Je trekt de zuiger terug en schept of zuigt het vet in de koker. Dat is goedkoper als je veel smeert, maar het is een vieze klus en er komt sneller lucht in de spuit. Lucht merk je doordat de spuit niets geeft terwijl je pompt. Veel vetspuiten hebben een ontluchtingsnippel waarmee je die lucht eruit laat.
Welk vet je gebruikt, staat in de handleiding van je auto of machine. Gebruik niet zomaar het vet dat nog in de spuit zit voor een ander apparaat.
Voor wie welke vetspuit past
Heb je een aanhanger, een maaier, een paar scharnieren aan een poort of een oude auto met nippels in de vooras? Dan zouden wij een vetspuit met pistoolgreep en een slang nemen. Daar kom je mee rond. Een schaarmodel is fijn als je regelmatig nippels hebt die stroef zijn, zoals bij landbouwmachines of oud materieel dat lang heeft stilgestaan.
Smeer je elke dag tientallen nippels, dan wordt pompen met de hand vermoeiend. Kijk dan bij de oliepompen naar een vetpomp op perslucht of accu. Die doet het pompwerk voor je.
Morst er bij het doorsmeren vet op de vloer, leg dan een olie lekbak onder het werk.
Veelgestelde vragen
Hoeveel vet moet erin?
Bij een open draaipunt, zoals een pen in een bus, pomp je tot er vers vet naar buiten komt. Dan is het oude vet eruit. Bij een kogelgewricht of kruiskoppeling met een rubberen stofhoes of afdichting stop je eerder: pomp je door, dan druk je de hoes of de afdichting kapot. Voor lagers staat de hoeveelheid in de handleiding van de machine; houd die aan.
Wat als een nippel geen vet aanneemt?
Maak hem eerst schoon. Neemt hij dan nog niets aan, dan zit hij waarschijnlijk dicht. Draai hem eruit en vervang hem door een nieuwe met dezelfde schroefdraad.
Hoe bewaar ik een vetspuit?
Liggend of hangend met de nozzle schoon, en een dopje erop als dat erbij zit. Zo droogt het vet in de punt niet uit en komt er geen zand in.
Kan ik olie in een vetspuit doen?
Nee. Een vetspuit is gemaakt voor vet. Voor olie neem je een oliekan of een oliespuit.



