Je wilt een wiel wisselen of onder je auto werken en je hebt geen hefbrug. Dan til je de auto met een krik en zet je hem voor elk werk eronder op assteunen. Een krik is om te tillen, niet om onder te liggen. Oprijplaten en oprijbokken zijn de tweede route: je rijdt de auto erop, zonder krik, maar het wiel blijft dan op de plaat of bok staan. Hieronder lees je welke krik bij welke klus past, hoe je de auto op bokken zet en wanneer je beter naar een hefbrug of een vakman kijkt.
Waarom een krik nooit genoeg is
De Britse arbeidsinspectie HSE meldt dat in de autoreparatie in de vijf jaar tot maart 2022 21 werknemers om het leven kwamen. Bij 13 van hen ging het mis tijdens werk onder een voertuig dat niet goed ondersteund was. Het advies van HSE aan de branche is kort:
- werk nooit onder een voertuig dat alleen op krikken steunt;
- gebruik assteunen in goede staat;
- zet ze op stevige, vlakke grond, onder een sterk punt van de auto;
- blokkeer de wielen die op de grond blijven;
- overschrijd het draagvermogen van de steunen niet.
In een andere publicatie zegt HSE dat je voertuigen op krikken en assteunen zet en nooit op krikken alleen vertrouwt. Deze bronnen zijn Brits en bedoeld voor werkplaatsen. Voor je eigen garage is het punt hetzelfde: een krik kan wegglijden of falen, en dan ligt de auto op jou.
Welke krik heb ik nodig voor mijn klus?
Er zijn drie gangbare soorten. De krik uit de kofferbak is voor een wiel wisselen langs de weg. De ANWB beschrijft in het stappenplan voor een lekke band dat je de krik plaatst bij het krikpunt dat het dichtst bij het wiel zit en dat je dat punt terugvindt in het instructieboekje van de auto. Voor wie thuis meer doet is er een losse autokrik met meer hefhoogte, die stabieler staat dan het exemplaar uit de auto.
Garagekrik of potkrik? Een garagekrik heeft wielen en een lange hendel. Hij is makkelijk onder de auto te schuiven, maar groot en zwaar, en hij neemt ruimte in. Een potkrik staat rechtop op een kleine voet, is compact en gaat makkelijk mee. Nadelen: hij begint hoger, dus onder een lage auto past hij vaak niet, en hij staat op een kleiner oppervlak. Voor een vaste garage past meestal een garagekrik, voor de kofferbak of voor hoge voertuigen een potkrik.
Let bij beide op drie dingen:
- past de krik in zijn laagste stand onder de auto;
- tilt hij hoog genoeg om er assteunen onder te zetten;
- is hij gemaakt voor het gewicht van jouw auto.
Het draagvermogen staat op de krik en in de handleiding. Cijfers noemen we hier niet, want die verschillen per exemplaar. Dat een krik kan falen, blijkt uit de HSE-folder over werken onder voertuigen: die beschrijft een ongeval waarbij een voertuig van een hydraulische krik gleed, terwijl er wel assteunen beschikbaar waren.
Assteunen: de auto op bokken zetten
Assteunen, in de werkplaats gewoon bokken, nemen het gewicht over van de krik. Ze zijn bedoeld om de auto te dragen terwijl jij eraan werkt. Je zet ze onder een sterk punt van de auto. Waar dat zit, bepaalt de autofabrikant; zoek het in het instructieboekje.
Stappenplan: auto op bokken zetten
Dit is onze samenvatting van de punten van HSE en ANWB. De handleiding van jouw krik, assteunen en auto gaat altijd voor.
- Kies de plek. HSE noemt in de folder over werken onder voertuigen een harde, vlakke ondergrond, bijvoorbeeld beton. Een helling of een zachte ondergrond valt af.
- Zet de auto vast. Handrem aan en een versnelling in, bij een automaat de P-stand, zoals de ANWB adviseert. Blokkeer de wielen die op de grond blijven met wielblokken, zoals HSE vraagt.
- Maak de wielmoeren los voor je tilt, als je een wiel eraf haalt. De ANWB geeft als reden dat je zo meer kracht kunt zetten.
- Zet de krik onder het krikpunt en til de auto tot de steunen eronder passen.
- Plaats de assteunen onder een sterk punt, op dezelfde harde ondergrond, binnen hun draagvermogen.
- Laat de krik langzaam zakken tot de steunen het gewicht dragen. Pas daarna ga je eronder.
- Omlaag gaat in omgekeerde volgorde. Krik de auto net genoeg omhoog om de steunen weg te halen en laat hem dan zakken.
Oprijplaten en oprijbokken
Oprijplaten zijn hellingen waar je een of meer wielen opzet. Je hebt geen krik nodig en ze liggen snel klaar. Oprijbokken werken op dezelfde manier, met een vaste hoogte. Voor een oliewissel of een blik onder de auto zijn ze handig. Twee nadelen: je haalt er geen wiel mee eraf, want dat staat erop, en de auto komt maar zo hoog als de plaat of bok.
Of je onder een auto op oprijplaten of oprijbokken mag liggen, hebben we niet bij een instantie of in een handleiding bevestigd gevonden. Lees daarom de handleiding van jouw exemplaar en volg die. Houd je aan de HSE-regel dat de wielen die op de grond blijven geblokkeerd zijn.
Overzicht: welke oplossing bij welke klus?
| Klus | Wat je gebruikt | Waar je op let |
|---|---|---|
| Wiel wisselen | Autokrik bij het krikpunt | Handrem, versnelling, moeren eerst los (ANWB) |
| Onder de auto werken | Krik plus assteunen | Nooit alleen op de krik (HSE) |
| Auto langer omhoog laten staan | Assteunen | Niet op de krik vertrouwen (HSE) |
| Olie verversen, onderkant bekijken | Oprijplaten of oprijbokken | Wiel blijft eraan, handleiding volgen |
| Wekelijks onder de auto | Hefbrug | Zie het laatste deel |
Wat kies je in jouw situatie?
Af en toe een wiel wisselen, kleine garage. Een potkrik of garagekrik en een paar assteunen. Oprijplaten nemen weinig ruimte in en kun je na de klus opbergen.
Hobbyist die elk weekend sleutelt. Een garagekrik met genoeg hefhoogte, assteunen die passen bij je zwaarste auto en wielblokken. Kijk krik en steunen voor elk gebruik na op beschadiging, scheuren en lekkage.
Vakman of garagehouder. HSE in Noord-Ierland rekent garage- en potkrikken tot hijsmiddelen die elke 12 maanden grondig gekeurd worden. Een Nederlandse bron die dat voor jouw werkplaats bevestigt, hebben we niet gevonden. Zoek dus zelf uit wat voor jouw bedrijf geldt.
Veelgemaakte fouten
- Alleen op de krik werken. Dit is de fout achter de HSE-cijfers hierboven.
- Een zwak punt als steunpunt. Het sterke punt staat in het instructieboekje, niet in een gok.
- Stenen, houtblokken of tegels als steun. HSE vraagt steunen in goede staat op vlakke, stevige grond.
- Het draagvermogen niet nakijken. HSE zegt dat je het niet mag overschrijden.
- Moeren vastzetten terwijl de auto in de lucht hangt. De ANWB zet de moeren kruislings vast als de auto weer op vier wielen staat, en adviseert een momentsleutel.
- Hard trekken aan een vastzittende bout. HSE waarschuwt bij hefbruggen dat zulke kracht een auto kan laten verschuiven. Dezelfde gedachte past bij steunen: houd er rekening mee dat de auto beweegt.
Waar dit artikel ophoudt
Werk je vaak onder de auto, dan is een hefbrug de logische stap: je staat rechtop en hebt overal ruimte. Veilig is hij niet vanzelf. HSE meldt dat er dodelijke ongevallen zijn geweest waarbij voertuigen van een tweekolomsbrug vielen. HSE raadt aan de armen op de juiste punten te zetten, te controleren of de borgingen volledig vastklikken en de auto eerst ongeveer een meter te heffen om te kijken of hij goed staat. Voor zwaar werk, zoals een motor of versnellingsbak eruit, raadt HSE bij voorkeur een vierkolomsbrug aan, of extra steunen.
Haal een vakman erbij als je niet zeker weet waar de sterke punten zitten, als de auto luchtvering heeft of als het werk veel kracht vraagt.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik assteunen controleren?
Voor elk gebruik kijk je ze na op scheuren en beschadiging. HSE noemt voor werkplaatsen een controle elk jaar.
Mag de auto een nacht op de krik staan?
Nee. HSE zegt dat je niet op de krik alleen vertrouwt. Zet de auto op assteunen.
Wat als mijn auto luchtvering heeft?
HSE waarschuwt dat je nooit onder zo’n voertuig kruipt zonder goede ondersteuning, met geschikte steunen of door de vering te laten leeglopen. Pas de rijhoogte niet aan om te repareren.
Wat doe ik als het wiel niet loskomt?
De ANWB adviseert: draai een aantal moeren er een slag in, laat de krik zakken, stuur heen en weer of rij een klein stukje en rem, en krik daarna opnieuw op. Lukt het niet, bel dan hulp.
Moet het reservewiel eerst uit de auto?
Ja, zegt de ANWB: haal het reservewiel uit de auto voordat de auto op de krik staat.
Kan ik een plank onder de krik leggen?
Daar vonden we geen bron voor. HSE vraagt harde, vlakke grond, dus kies een betere plek.




