Welke trekker je nodig hebt
Een poelie op de krukas, een lager op een as, een tandwiel dat niet wil: wie lang genoeg sleutelt, komt ze allemaal tegen. Het onderdeel zit strak, soms al tien jaar, en met wrikken maak je vooral de as of de behuizing kapot. Een poelietrekker pakt het onderdeel achter de rand en duwt met een spindel tegen het midden van de as. Zo komt de kracht recht op de as en schuift het onderdeel er gelijkmatig af.
Je ziet een paar soorten. De poelietrekker met klauwen heeft twee of drie armen die je achter de poelie of het lager haakt. De binnenlagertrekker gaat juist in het lager zitten en spant zich van binnenuit vast. Die gebruik je als het lager in een gat zit en je er van achteren niet bij kunt. En dan zijn er montagesets met drukstukken en een spindel. Daarmee pers je een wiellager of een rubberen lager in de draagarm uit, en het nieuwe druk je er weer in. Lagertrekker of poelietrekker: die namen lopen door elkaar.
Spanwijdte, diepte en armen
Het eerste getal dat je ziet, is de spanwijdte: hoe ver de armen open en dicht kunnen. Meet de buitenkant van je poelie of lager en kijk of dat ruim binnen het bereik valt. Werk je aan de rand van het bereik, dan staan de armen schuin en schieten ze eerder af. Het tweede getal is de diepte, ofwel hoe ver de armen achter het onderdeel kunnen reiken. Zit de poelie diep op de as, dan heb je lange armen nodig.
Twee armen of drie? Met drie armen verdeel je de kracht beter en blijft de trekker beter recht staan. Dat is fijn bij een poelie die echt vastzit. Twee armen passen weer op plekken waar weinig ruimte is, of achter een onderdeel met twee uitsparingen. Bij een trekker met verzetbare armen heb je beide. Let ook op de haken zelf: dunne, scherpe klauwen komen achter een lager dat strak tegen een kraag zit. Brede haken grijpen beter op een poelierand.
Bij een binnenlagertrekker kijk je naar de maten van de spreidtangen. Een set loopt van klein naar groot, en elke tang dekt een stukje van dat bereik. Meet de binnendiameter van het lager en kijk of die erin valt. De tang spant zich in het lager, en met een glijhamer of slagtrekker tik je hem er vervolgens uit.
Mechanisch of hydraulisch
Een mechanische poelietrekker werkt met een spindel die je met een sleutel aandraait. Voor de meeste klussen aan een auto is dat genoeg. Je voelt goed wat er gebeurt, en een gewone set is klein genoeg voor de gereedschapswagen. De keerzijde: bij een onderdeel dat echt vastzit, sta je flink te trekken aan een lange sleutel, en dan duwt de trekker zichzelf graag scheef.
Een hydraulische poelietrekker heeft een kleine cilinder in de spindel. Je pompt, en de cilinder doet het zware werk. Dat scheelt kracht en geeft een rustigere trek. Hij is wel groter en zwaarder, en op krappe plekken past hij minder snel. Voor een werkplaats waar regelmatig grote poelies, naven of tandwielen los moeten, is hij het geld waard. Thuis kom je meestal toe met een mechanische set.
Losse trekker, set of montageset
Een losse 2-armige trekker is klein en goedkoop, maar je hebt er maar één maat mee. Een grote set dekt veel maten, maar neemt ruimte in en je gebruikt de helft zelden. Kijk daarom eerst wat je echt gaat doen. Voor een poelie of tandwiel op een vrij aseind volstaat meestal een middelgrote 3-armige trekker. Een krukaspoelie met een rubberen trillingsdemper trek je niet aan de buitenrand, want dan trek je de demper kapot. Daar is een trekker voor die je met bouten in de naaf schroeft. Voor wiellagers heb je iets anders nodig: een montageset met drukstukken die passen bij jouw lager en naaf.
Een kanttekening bij wiellagers. Een lager dat in de fusee is geperst, krijg je met een goede montageset vaak op de auto los. Maar is de fusee verroest of past de set niet goed, dan duw je scheef en beschadig je de zitting. Dan is het slimmer om de fusee eraf te halen en naar een garage met een pers te brengen.
Veilig werken met een poelietrekker
Een trekker staat onder grote spanning, en als het gereedschap of het werkstuk het begeeft, kunnen er stukken wegvliegen. Draag daarom een veiligheidsbril en gezichtsbescherming, en houd je handen uit de buurt van het werkgebied. Zet de trekker haaks op het werkstuk en bouw de kracht rustig op. Ken de maximale kracht van je trekker en blijf daaronder. Beweegt het onderdeel bij die kracht nog steeds niet, pak dan een zwaardere trekker. Gebruik een trekker met een kromme spindel of beschadigde schroefdraad niet meer.
Een fabrikant van trekkers raadt ook af om een moker te gebruiken om iets los te krijgen. Wij snappen de verleiding, maar laat hem liggen. Een beetje kruipolie en wat tijd doen meer.
Veelgestelde vragen
Hoe krijg ik een vastgeroeste poelie los?
Spuit de as een dag van tevoren in met kruipolie en zet de trekker dan onder spanning. Laat hem even staan en draai daarna een kwartslag verder. Vaak schiet het onderdeel na een paar rondes los. Gebeurt er niets, dan is een hydraulische trekker de volgende stap.
Waarom schiet mijn trekker steeds af?
Meestal staan de armen te schuin, omdat de trekker te groot of te klein is voor het onderdeel. Zet de armen zo recht mogelijk en haak ze goed achter de rand. Een 3-armige trekker blijft beter zitten dan een 2-armige.
Kan ik er ook een lager mee monteren?
Nee, daar is hij niet voor. Een nieuw lager druk je erop met een drukstuk dat op de juiste ring duwt. Met een montageset of een pers gaat dat recht.
Werkt een slagtrekker uit een uitdeukset ook?
Soms: een slagtrekker met de juiste adapter trekt een lager uit een naaf. Een uitdeukset heeft soms zo’n slagtrekker, maar kijk of de adapters op je lager passen.

















